Micronutriënten in bodem en in voeding

Het landbouwbedrijf is een complex productiesysteem waarin mineralen een belangrijke rol vervullen. In de landbouw gaat de meeste aandacht uit naar de zogenaamde hoofdelementen. Bij meststoffen worden vooral de hoeveelheden N-P-K vermeld. Soms worden meststoffen aangevuld met magnesium of zogenaamde sporenelementen. Al met al zijn er vele elementen die een rol vervullen in de groei van planten. Deze worden onderverdeeld in macro- en micro elementen. Er bestaat zorg over de afname van micro elementen ofwel micronutriënten in voedingsgewassen. Deze zorg vormt de aanleiding om de betekenis en rol van micronutriënten nader te verkennen. Mogelijk beïnvloeden bodembeheer en bemesting de beschikbaarheid van micronutriënten. Om hierin meer inzicht te krijgen hebben we naast literatuuronderzoek ook meerdere praktijkexperimenten gedaan binnen het project Gezonde grond voor gezond gewas.

In verschillende landen is onderzoek gedaan waarin dalingen in mineraalgehaltes werden geconstateerd in bepaalde groente- en fruitsoorten. Als bronnen voor deze veranderingen worden regelmatig oudere en nieuwere edities van voedingsmiddeltabellen aangehaald. Binnen het project is er gekeken naar trends in verschillende  groenten aan de hand van de Nevo tabellen. Op basis van de beschikbare informatie is voor 22 groenten de verandering in de gehaltes aan de mineralen calcium, fosfor, ijzer, natrium, kalium, koper en zink en de macronutriënten water, koolhydraten, eiwitten en vetten onderzocht. Uitgaande van de gebruikte gegevens is voor natrium en koper vastgesteld dat de gehalten in groente zijn gedaald tussen 1941 en 2016. De overige nutriëntengehaltes zijn onveranderd gebleven. Verder bleek uit dezelfde verkenning  dat de bijdrage van groente aan de dagelijkse mineraalinname relatief klein is. Op het landbouwbedrijf Veld & Beek zijn experimenten uitgevoerd met steenmeel-, zeezout- en zeewiertoevoegingen aan de bodem. In 2018 lijken de steenmeelvarianten iets meer opbrengst te geven ten opzichte van de controle. In 2019 gaven Eifelgold en Zeewier (43 ton/ha)  een iets hogere opbrengst ten opzichte van Actimin en de Controle (40 ton/ha). De kennis over micronutriënten is gebundeld in de brochure ‘Micronutriënten: Gezonde grond voor een gezond gewas’